Home  |  About Us  |  Mission  |  Feedback  |  Contact Us
Untitled Document
 
0૧. હમ તુમ એક કમરે મેં
0૨. મધુપ્રમેહ : ઉપચાર
0૩. મેરા સૂરજ હૈ તું ...
૦૪. વાડ ચીભડા ગળે
૦૫. કારણો : પેટ કે પટારો
૦૬. જાને તુ યા જાને ના
૦૭. ઉલટ તપાસ
૦૮. ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ
૦૯. પી.પી.બી.એસ.
૧૧. લેબોરેટરી તપાસ : ગ્લુકોમીટર
૧૨. ગ્લાયકોસીલીટેડ હિમોગ્લોબીન
૧૩. પેશાબની તપાસ
૧૪. સીરમ રીપીડ પ્રોફાઇલ
૧૫. ડાયાબિટીસની સારવાર
૧૬. શું ધ્યાન રાખશો ?
૧૭. ખોટી માન્યતાઓ
૧૮. કસરત શા માટે ?
૧૯. કસરત : કેવી ?
૨૦. સારવાર
૨૧. સારવાર : ઇન્સ્યૂલીન
૨૨. ઇન્સ્યુલીનના : પ્રકાર તથા રીત
૨૩. બેભાન અવસ્થા
૨૪. ડાયાબીટીસ અને હૃદયરોગ
૨૫. ડાયાબીટીસ અને કીડની
૨૬. ડાયાબીટીસ અને આંખ
૨૭. પગની જાળવણી
૨૮. અન્ય વિષમતાઓ
૨૯. ડાયાબિટીસ થતો અટકાવવો
૩૦. ભવિષ્યમાં ડોકિયું
 
     
 


કહેવાય છે કે ડાયાબિટીસની પહેલી વખત જાણ સાઠ ટકા કેસોમાં આકસ્મિક જ થાય છે. આ એક એવો અતિથિ છે જે ગમે ત્યારે – તેને ગમે ત્યારે શરીરમાં પ્રવેશી જાય છે, પણ એક વાર પેઠા પછી માણસ સાથે ‘દગાબાજી’ કરીને તેનો સાથ ક્યારેક અધવચ્ચે છોડી જતો નથી, છેક ચિતા સુધી સાથ નિભાવે છે. એક સમય પડછાયો માણસને છોડીને ચાલ્યો જાય, પણ ડાયાબિટીસ જેનું નામ, બિલકુલ વિશ્વાસપાત્ર દોસ્ત છે.
 
૦૪. વાડ ચીભડા ગળે

ડાયાબિટીસ : વાડ ઉઠીને ચિભડા ગળે....

શરીરની રોગ પ્રતિકાર શક્તિનો નાશ થાય છે.

ડાયાબિટીસ ટાઇપ-૧


અહીં વાડ ઉઠીને ચિભડા ગળેએવી પરિસ્થિતિ છે. શરીરની ઇમ્યુન સીસ્ટમ (પ્રતિકાર શક્તિ) પેનક્રિયાઝના ઈન્સ્યુલીન બનાવતાં બીટા સેલ્સનો નાશ કરી નાંખે છે.

આ પ્રકારની પરિસ્થિતિ શા કારણે થાય છે તે હજી બરાબર સમજાયું નથી. કેટલાક વાયરસ (Virus) કેમીકલ્સ  (રાસાયણિક પદાર્થો) કે ઔષધો આવી સ્વવિનાશની પ્રવૃત્તિનું કારણ હોઇ શકે એમ માનવામાં આવે છે.

 

આ પ્રકારના ડાયાબિટીસને ટાઇપ-૧ ડાયાબિટીસ "જુવેનાઇલ" (બાલ્યાવસ્થાનો) ડાયાબિટીસ કહે છે. કારણ કે આ પ્રકારનો ડાયાબિટીસ ૨૦ વર્ષની ઉંમર પહેલા થાય છે.

આ પ્રકારનો ડાયાબિટીસ ખૂબ ઝડપથી વધે છે અને તેની શરૂઆત પણ ઝડપી હોય છે. અહીં શરીરમાં ઈન્સ્યુલીન બનતું જ નથી આથી રોજ અને જીવન પર્યત ઈન્સ્યુલીનના ઇંજેકશન લેવા પડે છે. તેથી આ પ્રકારના ડાયાબિટીસને ઈન્સ્યુલીન ડીપેન્ડન્ટ ડાયાબિટીસ મેલાઇટસ (IDDM) પણ કહેતા હોય છે. અહીં ઈન્સ્યુલીન બનતું બંધ થઇ જાય છે. આથી બ્લડ સુગરની ચઢ ઉતર, વધઘટ ખૂબ થાય છે. આમ જોઇએ તો આ પ્રકારના ડાયાબિટીસમાં દર્દી પોતે જ ઈન્સ્યુલીન વડે પોતાના સુગરને કંન્ટ્રોલમાં રાખે છે અને આ કારણે આ ડાયાબિટીસમાં બ્લડ સુગર માપવી અત્યંત આવશ્યક બને છે.

ડાયાબિટીસ ટાઇપ-૧ ના દર્દઓ માટે ઈન્સ્યુલીન જીવાદોરી સમાન છે. એટલું જ નહીં પણ આ એક માત્ર જરૂરી સારવાર છે. આ દર્દીઓ ઈન્સ્યુલીન ન લે તો વહેલા જ ડાયાબિટીસની વિષમતાઓ અને મૃત્યુ પણ આવી શકે છે.

ડાયાબિટીસ ટાઇપ-૨

આ પ્રકારના ડાયાબિટીસને Adult Onset એટલે કે પ્રૌઢાવસ્થાનો ડાયાબિટીસ, દયમમો (Non Insulin Dependent Diabetes Mellitus) એટલે કે ઈન્સ્યુલીન વગર સારવાર કરી શકાય એવો ડાયાબિટીસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. લગભગ ૯૦ થી ૯૫ ટકા ડાયાબિટીસના દર્દી આ પ્રકારના હોય છે. બ્લડ સુગર વધી જવી એ મુળભુત પ્રશ્ન અહીં પણ છે. અહીં પેનક્રીઆઝ (સ્વાદુપિંડ) ઈન્સ્યુલીન બનાવે છે. પરંતુ શરીરની જરૂરિયાત કરતાં ઓછુ ઈન્સ્યુલીન બને છે અથવા ઈન્સ્યુલીનના ઉપયોગમાં શરીરમાં અવરોધ પેદા થાય છે.

ડાયાબિટીસ ટાઇ૫-૧ ટાઇપ-રના લક્ષણોની સરખામણી


ડાયાબિટીસ ટાઇ૫-રના લક્ષણો આમ તો ટાઇપ-૧ જેવા છે. પરંતુ ડાયાબિટીસના લક્ષણો ઘીમે ઘીમે વઘે છે. એટલે તે લક્ષણો ઘ્યાનમાં આવતા સમય લાગે છે. અને જ્યારે ઘ્યાનમાં આવે ત્યાં સુઘીમાં ડાયાબિટીસ ઘણાં વરસથી હોય છે. પ્રકારના ડાયાબિટીસનું નદાનિ થાય ત્યારે ખરેખર કે૮લાં સમયથી છે કહેવું મુશ્કેલ હોય છે. એક વખત પ્રકારનો ડાયાબિટીસ થાય ત્યાર ૫છી તેના ૫ર કાબુ લાવવો મુશ્કેલ નથી પરંતુ ડાયાબિટીસ સાવ જતો રહેતો નથી.

ડાયાબિટીસ આમ તો પુખ્ત વચના વ્યક્તિઓનેજ થાય છે. ૪૦ની ઉંમર બાદ થાય છે. અને જેમ ઉંમર વઘે તેમ ડાયાબિટીસનીશક્યતા વઘતી જાય છે. ઇન્સયુલીનનીઅસરકારકતા ઉંમર વઘવાની સાથે ઘ૮તી જાય છે. ૬૦ વર્ષથી ઉ૫રના ૧૦% વ્યક્તઓને ડાયાબિટીસ હવે કિશોરો અને યુવકોમાં પણ દેખાય છે. આથી હવે Adult Onest Diabetes (પ્રૌઢાવસથાનો ડાયાબિટીસ) નામ અનૂચિત છે.

  Untitled Document