Home  |  About Us  |  Mission  |  Feedback  |  Contact Us
Untitled Document
 
0૧. હમ તુમ એક કમરે મેં
0૨. મધુપ્રમેહ : ઉપચાર
0૩. મેરા સૂરજ હૈ તું ...
૦૪. વાડ ચીભડા ગળે
૦૫. કારણો : પેટ કે પટારો
૦૬. જાને તુ યા જાને ના
૦૭. ઉલટ તપાસ
૦૮. ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ
૦૯. પી.પી.બી.એસ.
૧૧. લેબોરેટરી તપાસ : ગ્લુકોમીટર
૧૨. ગ્લાયકોસીલીટેડ હિમોગ્લોબીન
૧૩. પેશાબની તપાસ
૧૪. સીરમ રીપીડ પ્રોફાઇલ
૧૫. ડાયાબિટીસની સારવાર
૧૬. શું ધ્યાન રાખશો ?
૧૭. ખોટી માન્યતાઓ
૧૮. કસરત શા માટે ?
૧૯. કસરત : કેવી ?
૨૦. સારવાર
૨૧. સારવાર : ઇન્સ્યૂલીન
૨૨. ઇન્સ્યુલીનના : પ્રકાર તથા રીત
૨૩. બેભાન અવસ્થા
૨૪. ડાયાબીટીસ અને હૃદયરોગ
૨૫. ડાયાબીટીસ અને કીડની
૨૬. ડાયાબીટીસ અને આંખ
૨૭. પગની જાળવણી
૨૮. અન્ય વિષમતાઓ
૨૯. ડાયાબિટીસ થતો અટકાવવો
૩૦. ભવિષ્યમાં ડોકિયું
 
     
 


કહેવાય છે કે ડાયાબિટીસની પહેલી વખત જાણ સાઠ ટકા કેસોમાં આકસ્મિક જ થાય છે. આ એક એવો અતિથિ છે જે ગમે ત્યારે – તેને ગમે ત્યારે શરીરમાં પ્રવેશી જાય છે, પણ એક વાર પેઠા પછી માણસ સાથે ‘દગાબાજી’ કરીને તેનો સાથ ક્યારેક અધવચ્ચે છોડી જતો નથી, છેક ચિતા સુધી સાથ નિભાવે છે. એક સમય પડછાયો માણસને છોડીને ચાલ્યો જાય, પણ ડાયાબિટીસ જેનું નામ, બિલકુલ વિશ્વાસપાત્ર દોસ્ત છે.
 
૨૪. ડાયાબીટીસ અને હૃદયરોગ

ડાયાબિટીસની વિષમતા : હૃદય રોગ

ઘણાં ડાયાબિટીસના દર્દીઓ વારંવાર એક જ વાત કહે છે. "મારૂ સુગર તો ૩૦૦ની ઉપર જ રહે છે, તેમ છતાં મને કોઇ તકલીફ થતી નથી...." આપણા આ દર્દી મિત્રોનો ખ્યાલ ખોટો છે કેમ કે ડાયાબિટીસ, જ્યારે કાબુમાં ન હોય ત્યારે (૧) હૃદયરોગ (૨) આંખની પડદાની ખરાબી (૩) કિડનીની તકલીફ (૪) જ્ઞાનતંતુની તકલીફ (પ) પગનો સડો (૬) નપુંસકતા (૭) આંતરડાની મંદ ગતિ

એવી ઘણી વિષયમતાઓને નોતરે છે. જેમ કપડાની જાહેરાતમાં આવે છે "એક સાથે ત્રણ મફત..." એમ ડાયાબિટીસ પોતાની સાથે બીજા ત્રણ-ચાર રોગોને લઇને આવે છે. આજે આપણે આવી એક વિષયમતા હૃદયરોગ વિશે જાણીએ.

હૃદય રોગ

ડાયાબિટીસના દર્દીને હૃદયરોગ થવાની શકયતા ત્રણ ગણી વધારે હોય છે. એટલું જ નહિં, ડાયાબિટીસના ૮૦% દર્દીઓ હૃદયરોગના હુમલાથી જ મૃત્યુ પામે છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાને (WHO) જાહેર કર્યું છે કે દરેક ડાયાબિટીસનો દર્દી હૃદયરોગનો દર્દી છે અને તે એક હૃદયરોગનો હુમલો આવ્યો હોય તેટલું જોખમ ધરાવે છે.


લોહીની નળીઓની દિવાલ પર છારી લાગવી

ડાયાબિટીસનાં દર્દીઓની લોહીની નળીઓનાં અંદરનાં ભાગે વધુ પ્રમાણમાં છારી લાગે છે અને પરિણામે હૃદય, શરીર કે શરીરના બહારના હિસ્સાને લોહી ઓછું મળે છે. જો હૃદયને અમુક માત્રથી વધારે લોહીની ખામી થાય તો આ સ્થિતિને હાર્ટ એટેક કહેવાય છે અને તેના પરિણામે મૃત્યુ પણ થઇ શકે છે. આ જ રીતે જો મગજને લોહી ન મળે તો લકવો અને પગને લોહી ન મળે તો પગનો ગ્રેગરીન થઇ શકે છે.

ઉંચુ બ્લડ પ્રેસર

હાઇ બી.પી. રોગ આમ જુઓ તો ડાયાબિટીસનો નજીકનો સગો જ છે. ડાયાબિટીસના દર્દીને હાઇ બી.પી. થવાની શક્યતા બમણી વધારે છે. લગભગ બમણી વધારે છે. લગભગ ૬૦% થી વધારે ડાયાબિટીસના દર્દીઓને હાઇ બી.પી.જોવા મળે છે. ડાયાબિટીસની ઘણી તકલીફો જેવી કે હૃદય રોગ, આંખના પડદાની ખરાબી, કિડનીની ખરાબી, આ બધી વિષમતાઓને લાવવામાં ઉંચા બ્લડપ્રેસરનો અગત્યનો ફાળો છે.

હૃદય રોગના હુમલા સામે સાવધાન

ડાયાબિટીસના દર્દીને હાર્ટ એટેક વખતે દુઃખાવો ન થાય અથવા સાવ હળવો થાય એવું બને છે જેને “Silent Ischemia” કહે છે. આ કારણથી છાતીમાં ભાર, ગભરામણ, શ્વાસ કે નીચું બ્લડપ્રેસર જોવા મળે તો તાત્કાલિક ડોક્ટર કે હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરો. જેથી વહેલી સારવાર મળી શકે. ડાયાબિટીસના દર્દીને હાર્ટ એટેક હંમેશા તીવ્ર હોય છે અને બી.પી. લો થઇ જવું.

(Cardiogenic Shock) જેવા ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે. ડાયાબિટીસનાં દર્દીને હાર્ટ એટેક આવે તો તેની મૃત્યુ પામવાની શકયતા ખુબ વધારે હોય છે. આ કારણોથી વધુ તકેદારી જરૂરી છે.

દિલ કી સુનો....

ડાયાબિટીસમાં હૃદયરોગને થતો અટકાવવા માટેના દસ સોનેરી સૂત્રો :-

(૧) ડાયાબિટીસને હંમેશા કાબુમાં રાખો.

(૨) જરૂર હોય તો દવા લઇને બ્લડ પ્રેસરને નિયંત્રણમાં રાખો.

(૩) નિયમિત ચાલવાનું રાખો કે કસરત કરો.

(૪) ખોરાકમાં તેલ-ઘી-ચરબીનું પ્રમાણ ઘટાડો.

(૫) નિયમિત લોહીમાં કોલેસ્ટ્રોલ (Lipid Profile) કરાવો અને ડોક્ટર સાથે ચર્ચા કરો.

(૬) ડોક્ટરની સલાહ મુજબ કોલેસ્ટ્રોલ કાબુ માટે સ્ટેટીન (Statin) પ્રકારની દવા લો.

(૭) રોજ ૭૫ થી ૧૫૦ એમ.જી.એસ્પીરીન (Aspirin) લો. જેથી લોહીની નળીઓમાં ગાંઠ ન જામે.

(૮) સિગારેટ, બીડી, તમાકુ-ગુટકાથી દૂર રહો.

(૯) દર વર્ષે યુરીન માઇક્રોઆલબ્યુમીન તપાસ કરાવો અને તેને ઘટાડવા માટે ACE-Inhibitor કે A.R.B.પ્રકારની દવા નિયમિત લો.

(૧૦) માનસિક તાણથી દૂર રહો. થઇ શકે તો રોજ ૨૦ મિનિટ ધ્યાન કરો.

  Untitled Document